Column Helga in AM Magazine | Gunfactor nul


Dr. Helga van den Elzen van de Elzen Kliniek (elzenkliniek.nl) is al twintig jaar gespecialiseerd in injectables. Ze schrijft in AM over uiterlijk. Haar motto: de uitstraling telt, niet of je bloedmooi bent.


‘Het gezicht is het eerste waar we naar kijken. We halen er informatie uit en die is zelden neutraal’

Het uiterlijk doet ertoe en niet zo'n beetje ook

Wie beweert dat uiterlijk onbelangrijk is, heeft, helaas, ongelijk. Hoe de ander jou ziet, bepaalt wie je bent. Wat iemand anders denkt dat jij bent, dat ben je. Ook al klopt het voor geen meter. Zelf tuinde ik daar ook in. Wat een onaardige vrouw! was mijn eerste gedachte toen Karin enkele jaren geleden mijn kliniek binnenstapte. Bleek dat dit precies was waarvoor ze op consult kwam. Iedereen vond haar onaardig. Ze zag er namelijk nogal onvriendelijk en ontevreden uit. Maar Karin was een leuk en vrolijk mens en had er flink last van dat, ze op het eerste gezicht altijd als ‘onaardig’ werd beoordeeld. Door iedereen. Wie je bent en wat je uitstraalt, kan behoorlijk discongruent zijn, zo bewijst het verhaal van Karin. Voor iemand bij wie het innerlijk en uiterlijk niet kloppen, is het een eeuwige uitdaging om het in eerste instantie over haar gevelde oordeel, bij te sturen. Bij de eerste kennismaking beoordelen we iemand nu eenmaal op zijn of haar uiterlijk. Iedereen doet dat, zelfs baby’s. Daar hebben wij mensen geen enkele controle over.

Ons brein beslist

De eerste indruk wordt totaal onbewust en automatisch gevormd. Het brein beslist in een fractie van een seconde. De eerste indruk draait om perceptie en daarin is het gezicht doorslaggevend. De vorm van het gezicht, en nog specifieker: de mond en ogen, bepalen hoe mensen je zien. Met een vriendelijk en open gezicht heb je het tij mee, met een norse uitstraling tegen. Karin is niet uitgesproken mooi, maar zeker niet lelijk. Karin is gewoon. Wel ongewoon waren de mondhoeken en wenkbrauwen. De eerste stonden wat naar beneden, de tweede waren samengetrokken tot een frons. Deze gelaatstrekken geven het gezicht een gesloten en afstandelijke uitstraling. Doen ze dat al afzonderlijk, Karin had het allebei en oogde daardoor dubbel zo onvriendelijk. Geen leuk gezelschap, zo luidde eenieders onherroepelijke conclusie.

Hoe je bij de ander overkomt, is afhankelijk van de perceptie van de ander. Wie je bent, wordt door de ander bepaald, je hebt er zelf maar een piepklein beetje invloed op. Natuurlijk kun je je kleding met je innerlijk matchen, jezelf een goed kapsel aanmeten en je doen en laten afstemmen op wie je werkelijk bent. Maar daarmee red je het niet bij een ‘fout’ gezicht. Het gezicht is namelijk het eerste waar we naar kijken. We halen er informatie uit en die is zelden neutraal.

Perceptie gaat verder dan kijken

Het voorbeeld van Karin demonstreert hoe serieus we de eerste indruk nemen en het laat goed zien hoever de invloed van de perceptie reikt. Perceptie gaat verder dan kijken. Veel verder. Kijken we naar een gezicht, dan blijft het niet bij simpele constateringen, zoals ‘Poe, die kijkt streng’ of ‘Sjee, zwoel hoor, die volle lippen’. Was dat maar waar. Perceptie overstijgt ‘zien’, het neigt naar ‘(ver)oordelen’, omdat we er allerlei speculaties aan verbinden. Karin keek onaardig, ontevreden, onvriendelijk. Dus was ze een zuurpruim, een chagrijn, een onsympathiek mens. En daardoor deed er bij hoge uitzondering iemand aardig tegen háár. ‘Mensen, ik ben leuk! Geloof je ogen niet!’ ze kon het wel uitschreeuwen. Dat we anderen op hun uiterlijk beoordelen heeft verregaande gevolgen, maar is compleet menselijk in die zin dat we het allemaal doen. Wel of niet investeren? is de uitkomst van een quickscan. Zonder prettig gezicht of fijne uitstraling willen we je niet op onze bank, krijg je minder salaris, heb je weinig vrienden, een kleine kans op een baan, een promotie of een huwelijk, maar een grote kans op pesten. En de gunfactor is sowieso nul. Ik verzin het niet zelf, dit is het resultaat van jarenlang wetenschappelijk onderzoek. Wil ik je ontmoedigen met dit soort informatie? Nee, maar opmerkingen als: “Het gaat niet om de buiten-, maar om de binnenkant” verwijs ik naar het rijk der fabelen. We rekenen anderen af op hun uiterlijk en nemen dat oordeel serieus. Afhankelijk van je uitstraling krijg je het etiket ‘wel/niet de moeite’ opgeplakt. Natuurlijk telt de binnenkant mee, maar in een later stadium De binnenkant krijgt pas kans, als de buitenkant de deur heeft geopend. Het uiterlijk is niet belangrijk? Echt wel!

Download de column (pdf)

 

Wij helpen je in elke situatie grip te krijgen op de impact die je maakt!

Bel ons op 035 699 15 15 of